Đĩa vỡ là gì? Giải pháp bảo vệ quá áp & chống cháy nổ công nghiệp

Thứ hai - 19/01/2026 10:37
Đĩa vỡ là gì? Tìm hiểu nguyên lý, ứng dụng và vai trò của đĩa vỡ trong bảo vệ quá áp & chống cháy nổ công nghiệp. Tư vấn từ Beta Solution.
Đĩa vỡ là gì? Giải pháp bảo vệ quá áp & chống cháy nổ công nghiệp
Đĩa vỡ là gì? Giải pháp bảo vệ quá áp & chống cháy nổ công nghiệp
Mục lục

Đĩa vỡ là gì và tại sao nó lại quan trọng đối với an toàn công nghiệp?

Hình ảnh Đĩa vỡ
Hình ảnh Đĩa vỡ của VILLO
 

Áp suất quá cao – mối nguy thầm lặng trong công nghiệp hiện đại

Trong các hệ thống công nghiệp như thiết bị thu gom bụi, bồn áp lực, đường ống, nồi hơi, chỉ một đợt tăng áp suất đột ngột cũng có thể gây ra:

  • Hư hỏng thiết bị nghiêm trọng

  • Cháy nổ dây chuyền

  • Gián đoạn sản xuất

  • Nguy hiểm trực tiếp đến con người

Đây là lý do vì sao các doanh nghiệp sản xuất, hóa chất, thực phẩm, năng lượng không thể bỏ qua giải pháp bảo vệ quá áp. Trong số đó, đĩa vỡ (đĩa nổ) được xem là một trong những thiết bị đơn giản nhưng hiệu quả nhất trong an toàn công nghiệp.

Đĩa vỡ là gì?

Đĩa vỡ (Rupture Disc / Burst Disc) là một màng mỏng được thiết kế để vỡ tại một mức áp suất xác định trước. Khi áp suất trong hệ thống vượt quá ngưỡng cho phép, đĩa sẽ vỡ ngay lập tức, tạo ra một lỗ mở giúp xả áp suất dư thừa, ngăn chặn hư hỏng hoặc nổ thiết bị.

Chức năng chính của đĩa vỡ

  • Bảo vệ bình chịu áp lực, đường ống, thiết bị thu bụi

  • Ngăn chặn cháy nổ do áp suất vượt ngưỡng

  • Đóng vai trò là tuyến phòng vệ cuối cùng trong hệ thống an toàn

Đĩa vỡ khác gì van an toàn?

Tiêu chí Đĩa vỡ Van an toàn
Cơ chế Vỡ hoàn toàn Mở – đóng
Bộ phận chuyển động Không
Tốc độ phản ứng Rất nhanh Chậm hơn
Khả năng tái sử dụng Không
Phù hợp Tăng áp đột ngột Chu kỳ áp suất lặp lại

👉 Trong thực tế, đĩa vỡ và van an toàn thường được kết hợp để tạo nên hệ thống bảo vệ toàn diện.

Đĩa vỡ hoạt động như thế nào?

Cấu tạo chính

  • Màng đĩa: thép không gỉ, hợp kim niken hoặc vật liệu composite nhiều lớp

  • Vòng giữ/vòng đỡ: đảm bảo độ kín và ổn định

  • Bề mặt làm kín: mặt bích, ren hoặc hàn

  • Tùy chọn chịu áp ngược: cho hệ có dao động hoặc chân không

Nguyên lý hoạt động

  • Đĩa được thiết kế với các vùng suy yếu có kiểm soát

  • Khi áp suất vượt ngưỡng:

    • Màng rách theo đường định sẵn

    • Tạo lỗ mở xả áp tức thì & toàn phần

  • Không có độ trễ – không phụ thuộc cơ cấu cơ khí

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất

  • Vật liệu & khả năng chống ăn mòn

  • Nhiệt độ vận hành

  • Dao động áp suất (mỏi vật liệu)

  • Áp suất ngược & điều kiện chân không

Các loại đĩa vỡ phổ biến trong công nghiệp

Phân loại Ví dụ Ứng dụng
Theo vật liệu Inox, hợp kim niken, composite Nhiệt độ cao, môi trường ăn mòn
Theo thiết kế Tác động thuận, tác động ngược, có rãnh Độ bền & tuổi thọ khác nhau
Theo cách lắp Mặt bích, ren, hàn, chèn Linh hoạt cho nhiều hệ thống
Theo hướng áp suất Một chiều / hai chiều Phù hợp lưu lượng hệ
Theo tiêu chuẩn ASME, ISO 4126-2, ATEX, CE, UL Đảm bảo tuân thủ pháp lý

Ưu điểm, hạn chế và ứng dụng thực tế

Ưu điểm nổi bật

  • Phản ứng tức thì, không có bộ phận chuyển động

  • Độ tin cậy cao, cấu tạo đơn giản

  • Hoạt động tốt trong môi trường nhiệt độ cao – rung động – ăn mòn

  • Ít bảo trì, chỉ thay khi đĩa đã vỡ

  • Rất phù hợp cho hệ thống chống cháy nổ bụi

Hạn chế cần lưu ý

  • Chỉ sử dụng một lần

  • Không điều tiết áp suất dần dần

  • Cần lắp đặt và chọn đúng thông số

Ứng dụng phổ biến

  • Thiết bị thu gom bụi & lọc bụi công nghiệp

  • Lò phản ứng, bồn chứa, bộ trao đổi nhiệt

  • Hệ thống hơi nước, nồi hơi

  • Hệ thống chống cháy nổ bụi

  • Quy trình cần xả áp nhanh khi xảy ra sự cố

Đĩa vỡ
Các loại đĩa vỡ của VILLO


Những yếu tố quan trọng khi lựa chọn đĩa vỡ

Doanh nghiệp cần xem xét:

  1. Áp suất nổ thiết kế (cao hơn áp suất vận hành nhưng trong giới hạn an toàn)

  2. Vật liệu phù hợp môi trường & nhiệt độ

  3. Phương pháp kết nối (mặt bích, ren, hàn)

  4. Áp suất ngược & chân không

  5. Tiêu chuẩn & chứng nhận (ASME, ISO, ATEX, CE, UL)

  6. Khả năng tích hợp hệ thống chống nổ tổng thể

👉 Việc chọn sai đĩa vỡ có thể khiến hệ thống an toàn mất tác dụng.

Giải pháp đĩa vỡ trong hệ thống chống cháy nổ của Beta Solution

Tại Beta Solution, đĩa vỡ đóng vai trò trung tâm trong các:

  • Tấm thông hơi chống nổ

  • Hệ thống bảo vệ chống cháy nổ bụi

  • Giải pháp an toàn cho thiết bị thu gom bụi & bình chứa

Điểm khác biệt của Beta Solution

  • Chứng nhận quốc tế: CE, ATEX, IECEx, UL

  • Thiết kế theo yêu cầu: áp suất, vật liệu, môi trường

  • Tích hợp đồng bộ: đĩa vỡ – dập nổ – van cách ly – thu gom bụi

  • Kinh nghiệm thực tế: sản xuất, thực phẩm, hóa chất, năng lượng

Chúng tôi không chỉ cung cấp thiết bị, mà còn tư vấn giải pháp an toàn tổng thể cho từng nhà máy.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Có thể dùng đĩa vỡ với van an toàn không?

👉 Có. Đĩa vỡ thường lắp trước van an toàn để chống rò rỉ và bảo vệ van.

2. Đĩa vỡ có tái sử dụng được không?

👉 Không. Phải thay mới sau khi vỡ.

3. Bao lâu nên kiểm tra đĩa vỡ?

👉 Trong các kỳ bảo trì định kỳ hoặc khi có dấu hiệu ăn mòn, mỏi.

4. Tiêu chuẩn nào áp dụng cho đĩa vỡ?

👉 ASME BPVC, ISO 4126-2, EN, ATEX/IECEx.

5. Đĩa vỡ có dùng cho chống nổ bụi không?

👉 Có. Đây là giải pháp cốt lõi trong hệ thống xả áp khi nổ bụi.

Đĩa vỡ là thiết bị bảo vệ quá áp không thể thiếu trong an toàn công nghiệp hiện đại. Với khả năng phản ứng nhanh, độ tin cậy cao và thích ứng môi trường khắc nghiệt, đĩa vỡ đóng vai trò lá chắn cuối cùng cho con người và tài sản.

👉 Nếu doanh nghiệp của bạn đang:

  • Vận hành thiết bị thu gom bụi

  • Đối mặt nguy cơ cháy nổ bụi hoặc quá áp

  • Cần giải pháp tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế

📞 Liên hệ Beta Solution để được tư vấn kỹ thuật chuyên sâu

Tác giả: Admin

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây